Kiến thức nền tảng
EXW, FOB, CIF, DDP là gì? Hiểu đúng để đàm phán không bị thiệt
✍️ FASTWAY999
📖 8 phút đọc
🏷️ Incoterms · EXW · FOB · CIF · DDP
Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc quốc tế quy định trách nhiệm giữa người mua và người bán trong vận chuyển hàng hóa. Hiểu sai điều kiện thương mại là nguyên nhân phổ biến khiến doanh nghiệp nhập khẩu chịu thiệt thòi hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
4 điều kiện thường gặp khi nhập hàng Trung Quốc
EXW
Ex Works — Giao tại xưởng
Người bán chỉ cần để hàng sẵn tại cổng nhà máy. Người mua chịu toàn bộ chi phí và rủi ro từ điểm đó trở đi — thuê xe, làm thủ tục xuất khẩu tại TQ, vận chuyển quốc tế, thủ tục nhập khẩu và giao đến kho.
🏭 Người bán chịu
- Đóng gói hàng hóa
- Để hàng tại cổng xưởng
🛒 Người mua chịu
- Thuê xe từ nhà máy
- Thủ tục xuất khẩu TQ
- Cước vận chuyển quốc tế
- Bảo hiểm hàng hóa
- Thủ tục nhập khẩu VN
- Thuế NK + VAT
⚠️ Rủi ro: Doanh nghiệp VN chưa có kinh nghiệm thường gặp khó khăn khi mua EXW vì phải tự xử lý thủ tục xuất khẩu tại Trung Quốc.
FOB
Free On Board — Giao lên tàu tại cảng xuất
Người bán chịu trách nhiệm đưa hàng lên tàu tại cảng xuất khẩu Trung Quốc, bao gồm thủ tục hải quan xuất khẩu. Rủi ro chuyển sang người mua khi hàng qua lan can tàu.
🏭 Người bán chịu
- Vận chuyển đến cảng TQ
- Thủ tục xuất khẩu TQ
- Đưa hàng lên tàu
🛒 Người mua chịu
- Cước vận tải biển/hàng không
- Bảo hiểm hàng hóa
- Thủ tục nhập khẩu VN
- Thuế NK + VAT
- Giao về kho
✅ Phổ biến nhất với hàng đường biển nguyên container
CIF
Cost, Insurance & Freight — Tiền hàng + Bảo hiểm + Cước
Người bán chịu cước vận chuyển và bảo hiểm đến cảng đích VN. Rủi ro chuyển sang người mua khi hàng đã lên tàu tại cảng xuất — dù người bán vẫn trả tiền cước và bảo hiểm.
🏭 Người bán chịu
- Mọi chi phí đến cảng VN
- Cước vận tải quốc tế
- Bảo hiểm hàng hóa tối thiểu
- Thủ tục xuất khẩu TQ
🛒 Người mua chịu
- Thủ tục nhập khẩu VN
- Thuế NK + VAT
- Chi phí tại cảng VN
- Giao về kho
✅ Phổ biến nhất — dễ so sánh giá giữa các nhà cung cấp
DDP
Delivered Duty Paid — Giao đến nơi đã nộp thuế
Người bán chịu toàn bộ mọi chi phí và rủi ro đến khi hàng giao đến tay người mua tại VN, bao gồm cả thuế NK và VAT tại VN.
🏭 Người bán chịu
- Toàn bộ vận chuyển
- Thủ tục cả 2 đầu
- Thuế NK + VAT tại VN
- Giao đến địa chỉ người mua
🛒 Người mua chịu
- Dỡ hàng tại điểm giao
- (Gần như không chịu gì)
⚠️ Lưu ý: DDP giá thường cao hơn FOB/CIF. Quan trọng: người mua không có hóa đơn VAT đầu vào để khấu trừ thuế — không phù hợp với doanh nghiệp cần hóa đơn VAT.
So sánh nhanh 4 điều kiện
| Tiêu chí | EXW | FOB | CIF | DDP |
|---|
| Người trả cước vận tải | Mua | Mua | Bán | Bán |
| Người mua bảo hiểm | Mua | Mua | Bán | Bán |
| Người làm HQ xuất khẩu TQ | Mua | Bán | Bán | Bán |
| Người nộp thuế NK+VAT tại VN | Mua | Mua | Mua | Bán |
| Có hóa đơn VAT VN | ✅ | ✅ | ✅ | ❌ |
| Phức tạp với người mua VN | Cao | Trung bình | Thấp | Rất thấp |
💡 Khuyến nghị cho doanh nghiệp VN mới nhập khẩu: Bắt đầu bằng điều kiện CIF cảng Hải Phòng / HCM — người bán lo toàn bộ đến cảng VN, bạn chỉ cần lo thủ tục nhập khẩu và giao hàng nội địa. Khi có kinh nghiệm hơn, chuyển sang FOB để kiểm soát chi phí vận tải tốt hơn.
✅ Lưu ý khi mua hàng đường bộ từ TQ: Điều kiện phổ biến nhất là EXW tại xưởng hoặc giao đến kho VN (door-to-door) do đơn vị logistics tổ chức trọn gói. Hãy làm rõ điểm chuyển rủi ro trước khi ký hợp đồng.
Chưa biết nên chọn điều kiện nào?
FASTWAY999 tư vấn miễn phí điều kiện thương mại phù hợp với từng loại hàng và từng nhà cung cấp — giúp bạn đàm phán đúng, không bị thiệt thòi.
📅 Tư vấn miễn phí ngay